ترجمه بنام خداوند بخشندهء مهربان فن دوم : در علم بيان مصنّف گويد : بيان عبارتست از علمى كه بواسطه‌اش اطلاع حاصل مىشود باينكه معناى واحدى را بطرقى كه از حيث وضوح و خفاء دلالت با هم مختلفند ايراد نمايند . شارح گويد : مصنّف علم بيان را بر بديع از اينجهت مقدّم داشت كه در نفس بلاغت و تحقّقش به آن نيازمند هستيم ولى علم بديع به توابع بلاغت تعلّق دارد و بهرصورت طبق گفته مصنّف بيان عبارتست از علمى كه بواسطهء آن اطلاع حاصل مىشود به اينكه معناى واحدى را بطرق و انحائى كه از حيث وضوح و خفاء دلالت با هم مختلفند ايراد نمايند . مقصود مصنّف از [ علم ] ملكه‌اى استكه بواسطه‌اش بر ادراكات جزئيه اقتدار و استيلاء حاصل مىشود و يا مراد از آن نفس اصول و قواعد معلوم مىباشد . و مراد از [ معناى واحد ] معنائى استكه بواسطهء كلام مطابق با مقتضاى حال بر آن دلالت حاصل شود . و منظور از طرق تراكيب اهل لسان مىباشد . و ضمير در كلمهء [ عليه ] به معناى واحد راجع است . و مختلف بودن طرق و تراكيب در وضوح و خفاء دلالت باينستكه برخى از آنها بوضوح و آشكارا بر معنا دلالت نموده و بعضى ديگر دلالتشان روشن‌تر و آشكارتر باشد .